Integralna teoria Wilbera a projektowanie zrównoważone

Projektowanie zrównoważone w architekturze w istocie jest  elementem wizji integralnej przedstawionej w pracy  (Wilber, 2006).

Z teorii integalnej Wibera wynika naczelna zasada, że dla osiągnięcia dojrzałego poziomu projektowania i architektury  zrównoważonej należy wędrować poprzez poziomy poprzedzajace: od myślenia klasycznego – dorażnego   poprzez  nowoczesne, ale współczense do przyszłosćiowego – zrównoważonego, w kórym należy brać pod uwagę okolicznosci 3 x eko (ekonomia+ekospoleczeństwo+ekologia). Nie da sie przeskoczyć przez etapy pośrednie. Dojrzałosć osiąga się w czasie.

Przymiotnik integralna jest w tym znaczaniu najbliższe określeniu „kompletny” lub „totalny” i jest  pełnym i zrównoważonym opisem natury oraz architektury. Umożliwia szerokie, kompletne spojrzenie na projektowanie i architekurę po to, aby uwzględnić jej wszystkie istotne aspekty. Tworzony jest zrównoważony opis, w którym niczego nie pomija się i żadnego aspektu nie faworyzuje.

Pokazane na rys.1 elementarne kwadranty teorii integralnej w przypadku projektowania zróenoważonego mają następujace znaczenie:

INDYWIDUALNE WNĘTRZE

 Wnętrzne każdego obiektu architektroniczno – budowlanego (funkcja , systmy, etc). Ten obszar dotyczy informacji o systemach, stanie technicznym  sposbie dziaania. Do zarządzania tym obszarem należy steroeasnie systemem obóbki powietrza (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja, a także  instalcje niskonapięciowe i elektryczne. Ważnym elementem jest tworzenie  atmosfery do pracy, mieszkania , wypoczynku.

INDYWIDUALNA POWIERZCHNIA

Oddziaływnie na otoczenie i efektywność obiektu. Ten obszar dotyczy działania w świecie zewnętrznym, szczególnie skuteczności i wydajności, uzyskiwania konkretnych rezultatów w sposób przewidywalny (zgodnie z procedurami). Do zarządzania tym obszarem należą wszystkie umiejętności związane z uzyskiwaniem konkretnych wyników, od jasnego wyrażania potrzb obiektu, przez planowanie działań, po zarządzanie , analizę i dążenie do poprawy efektywności .

KOLEKTYWNE WNĘTRZE

Uczestniczenie w środowiksu, mieście , przyrodzie . Ten obszar dotyczy relacji  harmonijnej współistnienia, z obeiktami i sytemami zenertznymi. Do zarządzania tym obszarem należy umiejętność zarządzania życia obiktem w wieszej ejdnostce  Ważnym elementem jest poszanowanie energii i wybierania takich strategii , które zachęcają do współpracy z innymi stystemami i obiektami.

KOLEKTYWNA POWIERZCHNIA

Uczestniczenie w systemie architekonicznym, (struktura, procesy, mierzalne wskaźniki). Ten obszar dotyczy m.in. roli, którą obiekt pełni w systemie. Do zarządzania tym obszarem potrzebne jest na przykład zrozumienie współzależności poszczególnych typów obiektów w otoczeniu bliższym i dalszym, struktury hierarchicznej (decyzyjnej), przepływu informacji, przyjętych procedur. Ważnym elementem jest zrozumienie roli obiektu w systemie, czyli współzależności z innymi obiekatmi w tym infrastruturą komunikayjną, eneregetryczną, społeczną itd.

Rys.1. Kwadranty teorii integralnej (Wilber, 2006)

Wszystkie cztery kwadranty, pokazane na rys.1.  ewoluują w kierunku coraz większej złożoności. Co jest istotne, ewolucja w kwadrantach jest współzależna; kwadranty rozwijają się razem. Po prostu dlatego, że są aspektami tej samej całości (patrz rys. 2). Ewolucja w każdym z kwadrantów odbywa się według uporządkowanej sekwencji kroków (poziomów złożoności). Każdy kolejny poziom włącza i przekracza poprzedni, dodaje nową jakość. Rys.2. ilustruje niezmienną sekwencję etapów – aby możliwe było osiągnięcie poziomu C, poziomy A i B muszą zostać osiągnięte wcześniej.

Poziomy integralne

Rys.1. Poziomy  teorii integralnej (Wilber, 2006)

Ewolucja obiektu nie jest jednowątkowa. Aspekty inteligencji obiektu, rozwijają się względnie niezależnie i nazywamy liniami rozwoju. W obrębie każdej linii rozwój zachodzi etapami, których kolejności nie można zmienić.  Dla celów praktycznych w architeklturze wystarczy skoncentrować się na sześciu liniach:

  • Poznanie i pomiary, monitoring stanu obiektu
  • Reagowanie na potrzeby uytkowników
  • Współdziałanie obiektów
  • Wiedza o strukturze obiektu
  • Emanacja obiektu
  • Ekologia i energia

Stany obiektu to ostatni z pięciu elementów teorii integralnej, który również stosuje się do architektury, szczególnie w obszarze treningu efektywności. W odróżnieniu od poziomów, stany są chwilowe. Nie trzeba nad nimi pracować przez lata, można wybrane stany opanować względnie szybko przy pomocy treningu obiektu .

Literatura

Wilber, K. (2006). Integralna teoria wszystkiego: wizja dla biznesu, polityki, nauki i duchowości. (C. Urbański, Trans.). Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo.
Comments : 0
O autorze

* dr inż. Leszek Chodor. Architekt i Inżynier Konstruktor; Rzeczoznawca budowlany. Autor wielu projektów budowli, w tym nagrodzonych w konkursach krajowych i zagranicznych, a między innymi: projektu wykonawczego konstrukcji budynku głównego Centrum „Manufaktura” w Łodzi, projektu budowlanego konstrukcji budynku PSE w Konstancinie Bielawa, projektów konstrukcji „Cersanit” ( Starachowice, Wałbrzych, Nowograd Wołyński-Ukraina). Autor kilkudziesięciu prac naukowych z zakresu teorii konstrukcji budowlanych, architektury oraz platformy BIM w projektowaniu.

Wyślij

Translate »